Nieuws

Oplossing fiscale vraagstukken ambtelijke fusie

Geplaatst: 12 juni 2017
Kenmerk: 2017.03469

Oplossing fiscale vraagstukken ambtelijke fusie

In ons nieuwsbericht 'Belangrijke btw-ontwikkeling inzake ambtelijke fusie' van 6 mei 2017 hebben wij u uitgebreid geïnformeerd over de laatste fiscale ontwikkelingen inzake de ambtelijke fusie. Taxnavigator werkt ook aan oplossingen voor fiscale vraagstukken. Volgens Taxnavigator kunnen alle fiscale vraagstukken met betrekking tot de ambtelijke fusie op een eenvoudige manier worden opgelost. Hierbij is wel van belang dat de Staatssecretaris van Financiën actief meedenkt.

Fiscale vraagstukken ‘ambtelijke fusie’

Met betrekking tot de ambtelijke fusie speelt een aantal fiscale vraagstukken. 

BTW-belaste dienstverlening

De GR kan haar dienstverlening aan de deelnemende gemeenten belasten met btw tenzij een specifieke btw-vrijstelling geldt. De GR neemt alle btw op de kosten in aftrek c.q. verrekent alle btw op de kosten op de btw-aangifte. De administratie van de GR is eenvoudig. De deelnemende gemeenten compenseren de btw die de GR in rekening brengt conform het mengpercentage. In dit model worden de salariskosten van de GR belast met btw. Door het in de heffing trekken van de salariskosten wordt het BTW-compensatiefonds structureel fors belast. Immers als de ambtenaren in dienst zijn bij de gemeente is btw op de salariskosten niet aan de orde. Daarnaast wordt een gedeelte van de btw die de GR aan de deelnemende gemeenten in rekening brengt een kostenpost voor de gemeenten, in verband met het mengpercentage.

BTW-koepelvrijstelling c.q. btw-samenwerkingsvrijstelling

De Staatssecretaris van Financiën geeft in zijn brief van 15 februari 2016 aan dat de dienstverlening van de GR aan de (bij de GR) aangesloten gemeenten op grond van de btw-koepelvrijstelling in zijn geheel is vrijgesteld van btw als de dienst van de GR hoofdzakelijk (voor 70% of meer) wordt gebruikt door de deelnemende gemeenten voor onbelaste overheidsactiviteiten of van btw-heffing vrijgestelde activiteiten. De GR berekent geen btw op haar dienstverlening aan de aangesloten gemeenten. De GR kan vanwege de btw-koepelvrijstelling geen btw verrekenen c.q. terugvragen op de btw-aangifte. De GR kan ook geen btw compenseren bij het BTW-compensatiefonds. De btw op de kosten vormt een kostenpost bij de GR. 

De Staatssecretaris van Financiën heeft in onderdeel 3.2 ‘Transparantiemethode’ van zijn Besluit 'Omzetbelasting en compensatie van omzetbelasting bij publiekrechtelijke lichamen' van 25 januari 2012, nr. BLKB 2012/175M, de btw-transparantiemethode geïntroduceerd. Op basis van de btw-transparantiemethode kan de GR de btw op de kosten doorschuiven naar de deelnemende gemeenten. De deelnemende gemeenten kunnen de doorgeschoven btw vervolgens compenseren bij het BTW-compensatiefonds. De btw op de kosten kan echter niet worden doorgeschoven door de GR ter zake van de activiteiten van de GR die zijn bestemd voor met btw belaste btw-ondernemersactiviteiten van de aangesloten gemeenten. Hierin schuilt op dit moment nog een extra kostenpost. De gemeenten hadden namelijk wel btw op de btw-aangifte kunnen verrekenen c.q. terugvragen voor zover de kosten betrekking hebben op met btw-belaste btw-ondernemerswerkzaamheden als zij de bedrijfsvoering zelf hadden verzorgd. 

Het is de vraag of het beleid van de Staatssecretaris van Financiën niet in strijd is met het arrest van het HvJ EU van 4 mei 2017 in zaak C‑274/15 (Commissie/Luxemburg).

Alternatief: kosten voor gemene rekening

Een praktisch alternatief is de kostenverdeelovereenkomst c.q. kosten voor gemene rekening. Als de GR 1% van de kosten voor zich zelf houdt en de overige kosten aan de hand van het inwoneraantal van deelnemende gemeenten verdeelt zijn alle fiscale problemen van de ambtelijke fusie opgelost. Op de salariskosten drukt geen btw zodat het BTW-compensatiefonds niet onnodig wordt belast. De deelnemende gemeenten krijgen niet met extra kostprijsverhogende btw te maken. Het vraagstuk van de btw ter zake van de activiteiten van de GR die zijn bestemd voor met btw belaste btw-ondernemersactiviteiten van de aangesloten gemeenten is verdwenen. De deelnemende gemeenten kunnen de btw die via het leerstuk van kosten voor gemene rekening over de verschillende gemeenten is verdeeld verrekenen c.q. terugvragen op hun btw-aangifte of compenseren bij het BTW-compensatiefonds als ter zake recht op compensatie van btw bestaat. 

Dit artikel is opgesteld door de heer mr. dr. J.J.P. (Joep) Swinkels. De heer Swinkels is onder andere werkzaam als concernfiscalist bij de gemeente Utrecht. Het artikel is op persoonlijke titel geschreven.